Theater: De Golf (Ron Jones)

Foto door Pixabay op Pexels.com

De Golf is een toneelstuk dat is gebaseerd op waargebeurde feiten uit 1969. Het verhaal gaat over een geschiedenisleraar die tijdens de lessen over de Tweede Wereldoorlog niet enkel bij de theorie blijft.

Tweede Wereldoorlog

Frank De Belder is leerkracht Geschiedenis. Wanneer hij lesgeeft over de Tweede Wereldoorlog, het nazisme en Hitler uiten sommige van zijn leerlingen hun onbegrip: ze kunnen niet begrijpen dat duizenden mensen zich blindelings lieten leiden door slechts één man. Om er voor te zorgen dat de leerlingen het nazisme beter begrijpen, besluit hij een experiment uit te voeren en hen aan de lijve te laten ondervinden wat men kan bereiken met macht.

Kracht door discipline! Kracht door solidariteit! Kracht door actie!

Het experiment begint door de leerlingen op een onschuldige manier te laten kennismaken met discipline: ze moeten drie simpele regels volgen om gehoord te worden door de leerkracht, ze moeten rechtop zitten op hun stoel en hij drilt ze om binnen enkele seconden van een chaotisch zootje in een stille klas te veranderen. Aangemoedigd door het groepsgevoel werkt het grootste deel van de klas voorbeeldig mee. Voor een enkeling is het een manier om zich aanvaard te voelen in een groep waar hij voordien nooit welkom was, de anderen vinden het wel leutig om mee te werken. Niet veel later krijgt het experiment een naam, een logo en een herkenningsgroet. De aanhangers van De Golf dragen ook een uniform, er worden lidkaarten gemaakt, leerlingen uit andere klassen worden uitgenodigd en de geschiedenisleraar introduceert enkele slagzinnen. Voor de jongeren is de beweging niet langer een experiment maar bittere realiteit. Frank De Belder van zijn kant geniet van de macht die hij via het experiment heeft verworven, ondanks de tegenkanting die hij krijgt van de directie, de andere leerkrachten en zijn partner.

De Golf

Het experiment loopt al gauw uit de hand: tegenstanders van De Golf worden als vijanden beschouwd, vriendschappen en relaties worden verbroken en iedereen die kritiek heeft wordt op hardhandige wijze onmondig gemaakt. Vooral Marjan, leerlinge en verslaggever voor het schoolblad, krijgt het hard te verduren: vanaf de eerste moment is ze het niet eens met het experiment en uit ze al haar bedenkingen. Haar vriend, die wel aanhanger van De Golf is, wil haar, op vraag van de andere leden, verbieden nog artikels over de beweging te schrijven voor het schoolblad en de discussie eindigt bijna in een vechtpartij.

Confrontatie

Ondanks zijn superieure gevoel beseft de geschiedenisleraar dat hij een einde moet stellen aan het experiment. Hij roept alle aanhangers van De Golf samen voor een bijeenkomst waarop niet-groepsleden niet welkom zijn. Tijdens deze bijeenkomst wil hij de leden van De Golf laten kennismaken met hun leider; groot is hun verbazing als hij een foto van Adolf Hitler ontrolt. Zonder het te beseffen hebben de leerlingen zich onderworpen aan een dictatuur waarvan ze voordien onmogelijk konden begrijpen dat mensen zich erdoor (hebben) laten leiden.

Mijn gedacht!

Dit is een verhaal dat voor pittige gesprekken en discussies zorgt. Helemaal interessant wordt het als je weet dat dit experiment echt heeft plaatsgevonden op de Cubberley High School in Palo Alto, in 1969, onder leiding van docent Ron Jones. Het is echt onvoorstelbaar dat het grootste deel van de klas en zelfs andere leerlingen van de school zo gemakkelijk trapten in de val van het fascisme zonder zelf door te hebben waar ze mee bezig waren. Dat vriendschappen en relaties op het spel werden gezet en dat het experiment zo snel veranderde in bittere werkelijkheid in de ogen van de aanhangers lijkt onwaarschijnlijk maar was het spijtig genoeg niet. Dit is een verhaal – ik heb het in het theater gezien maar er bestaan ook kortfilms en boeken over – dat nog lang blijft nazinderen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s